समाचार टिप्पणी

सप्तरीमा सोमबार भएको अनपेक्षित घटनाले यतिबेला नेपाली राजनीति तरंगित भएको छ । घटनापछि विभिन्न खाले प्रतिक्रिया पनि आइरहेका छन् । तर, धेरै प्रतिक्रियाहरु हेर्दा सतही खाले देखिन्छन् । सप्तरी घटना त्यसै भएको होइन । यो घटनाका सन्दर्भमा टिकाटिप्पणी गर्नुपहिले यसका केही पृष्ठभूमिलाई केलाउन जरुरी छ । किनकी सप्तरी गोलीकाण्डका पछाडि धेरै पूर्वाग्रह र इशाराहरु लुकेका छन् ।

नेकपा एमालेलाई केही समययता मधेश विरोधी आरोप लाग्दै आएको छ । खासगरि संविधान निर्माणका क्रममा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले लिएका चट्टानी अडान र त्यसपछिका भूमिकालाई लिएर उनीमाथि धारे हात लगाउनेहरु धेरै छन् । आवरणमा मधेशी मोर्चा ओलीको कट्टर आलोचक बनेर देखिएको छ । तराई-मधेशकै झापामा हुर्किएका र त्यहींका जनताले जिताएर पठाएका ओलीलाई उनीहरु जनताको प्रतिनिधि नै मान्दैनन् । ओलीलाई घेराबन्दीमा पार्न उनीहरुले संसदमा खेलेको भूमिका नै पर्याप्त छ ।

एमालेको अभियानलाई जसरी पनि बिथोल्ने र मधेशमा छिर्नै नदिने खाले जुन हर्कतहरु भए त्यसैको परिणाम हो, सोमबारको सप्तरी काण्ड । आवरणमा केही एमाले र मधेशी मोर्चाबीचको लडाईंझैं देखिए पनि यसको पछाडि ठूलै समूह सक्रिय छ ।

एमालेले आफूमाथिको भ्रम चिर्न र देशव्यापी निर्वाचनको माहौल बनाउन मधेश केन्द्रीय कार्यक्रम गर्नु स्वभाविक थियो । शान्तिपूर्वक सभा, सम्मेलन गर्नु र जनतामाझ पुग्न पाउनु उसको अधिकार पनि हो । मधेशविरोधी पार्टी भन्नेहरु त एमालेको अभियानबाट खुसी पर्दथ्यो । किनकी एमाले मधेशी जनताको माझमा गएर आफ्ना कुरा स्पष्ट राख्न खोज्दै थियो । आफूमाथिका आरोपलाई चिर्दै मधेशका जनतासँग भावना साँट्दै थियो । तर, एमालेको अभियानलाई जसरी पनि बिथोल्ने र मधेशमा छिर्नै नदिने खाले जुन हर्कतहरु भए त्यसैको परिणाम हो, सोमबारको सप्तरी काण्ड । आवरणमा एमाले र मधेशी मोर्चाबीचको लडाईंझैं देखिए पनि यसको पछाडि ठूलै समूह सक्रिय छ ।

त्यसको प्रमुख नायक हुन्, गृहमन्त्री विमलेन्द्र निधि । उनले फागुन १५ गते सिरहाको लहानमा एमालेलाई बढार्ने गरी लाग्न कार्यकर्ताहरुलाई आदेश दिएका थिए । एमालेविरुद्ध भण्डाफोर अभियान चलाउन अन्य दलसँग पनि सहकार्य गर्ने उनको उद्घोष थियो । देशको गृहप्रशासन सम्हालेको व्यक्ति कुनै एउटा पार्टीको मात्र हुन सक्दैनन् । राष्ट्रिय सुरक्षा, अखण्डता जोगाउँदै शान्ति सुव्यवस्था कायम गर्ने उनको दायित्व हो । तर, पदीय मर्यादाविपरीत उनले जसरी अभिव्यक्ति दिए त्यसले मधेशी मोर्चाका कार्यकर्तालाई झनै उत्तेजक बन्न प्रेरित गर्यो । मेची– महाकाली अभियानमा निस्कनुअघि नै एमालेले विज्ञप्ति जारी गरी गृहमन्त्रीको भनाइप्रति ध्यानाकर्षण जनाएन, अप्रिय घटना भए जवाफदेही हुनुपर्ने सचेत गराइसकेको थियो । भलै गृहमन्त्री निधिले आफूले त्यस्ता कुरा नबोलेको भन्दै ढाकछोप गर्दै आएका थिए ।

सबैभन्दा रहस्यमय कहाँनिर छ भने एमालेको सभा सफलतापूर्वक सम्पन्न भएपछि गोली चलेको छ । सरकारी गोली लागेर मधेशी जनता मरेका छन्, तर दोष भने प्रतिपक्षी दल एमाले र त्यसका अध्यक्ष केपी ओलीलाई लगाइएको छ । सरकारको नेतृत्व गरिरहेको माओवादीका शीर्ष नेता नारायणकाजी श्रेष्ठको भनाइलाई आधिकारिक मान्ने हो भने प्रधानमन्त्रीले गोली चलाउने आदेश नदिँदा नदिँदै कस्को आदेश र इशारामा गोली चलाइयो ?

यहीबीचमा गौर हत्याकाण्डमार्फत राजनीतिमा उदाएका उपेन्द्र यादव र बाबुराम भट्टराईको पार्टीबीचको साँठगाँठ एवं उनीहरुका अभिव्यक्ति पनि घटनामा जिम्मेवार छन् । एमालेमुक्त मधेश बनाउन अपिल गर्ने बाबुराम भट्टराईसँग उपेन्द्रको पार्टीले केही दिन अघिमात्रै सहकार्यका लागि सहमति जनाएका थियो । एमालेलाई स्थायी दुष्मन ठान्ने उपेन्द्र यादवका पार्टीका जिल्ला अध्यक्षले नै सोमबार सप्तरीको एमालेविरुद्धको जुलुसको नेतृत्वकर्ता थिए ।

कार्यक्रम गर्न पाउनु एमालेको अधिकार हो भने त्यसलाई शान्तिपूर्वक विरोध गर्न पाउनु मोर्चाको पनि अधिकार हो । तर, सबैभन्दा रहस्यमय कहाँनिर छ भने एमालेको सभा सफलतापूर्वक सम्पन्न भएपछि गोली चलेको छ । सरकारी गोली लागेर मधेशी जनता मरेका छन्, तर दोष भने प्रतिपक्षी दल एमाले र त्यसका अध्यक्ष केपी ओलीलाई लगाइएको छ । सरकारको नेतृत्व गरिरहेको माओवादीका शीर्ष नेता नारायणकाजी श्रेष्ठको भनाइलाई आधिकारिक मान्ने हो भने प्रधानमन्त्रीले गोली चलाउने आदेश नदिँदा नदिँदै कस्को आदेश र इशारामा गोली चलाइयो ? प्रश्न गम्भीर छ । प्राप्त भिडियो र तस्वीरहरु हेर्ने हो भने पनि स्थिति सम्हाल्नै नसक्ने अवस्थामा देखिन्न । एमालेको कार्यक्रम अवधिभर पनि जुलुसहरु भएकै थिए । एमाले नेता-कार्यकर्तालाई लक्षित गरी प्रहार पनि गरिएको थियो । तर, एमालेको कार्यक्रम सकिएपछि किन र कस्को स्वार्थमा गोली हानियो ? एमालेलाई फसाउने र कार्यक्रम बिथोल्नमा गृह प्रशासन नै लागेको आशंकालाई यसले पुष्टि गरेको छ । गृहमन्त्रीको उत्तेजक अभिव्यक्ति र सप्तरी घटनाको बीचमा तालमेल देखिन्छ । एमालेको अभियानबाट आत्तिएको काँग्रेस र त्यसका गृहमन्त्री निधि यो घटनाका मुख्य जिम्मेवार हुन् । नत्र सुरक्षाको दृष्टिले जटिल मानिएको सप्तरीमा कार्यक्रम सकिएपछि कुन गोली हानिन्थ्यो ? गोली काण्ड गराएर ध्यान अन्यत्रै मोड्ने यो गृहमन्त्रीको चाल हो । एमालेको अभियानलाई जसरी पनि रोक्ने, मधेशी समुदायमा एमालेप्रति आक्रोश थप्ने गृहमन्त्रीको कुचेष्टा यसले पुष्टि गरेको छ । एमाले र मधेशी मोर्चालाई आमनेसामने पारेर आफ्नो राजनीतिक अभिष्ट प्राप्त गर्ने निधिको खेल सप्तरी काण्डले उदांगो पारेको छ । किनकी मधेशमा एमालेको प्रतिस्पर्धा मधेशी मोर्चासँग होइन्, काँग्रेससँग नै हो । मधेशी मोर्चाको काँधमा बन्धुक राखेर मधेशकै जनता मार्ने र त्यसको दोष एमालेलाई थुपार्ने उनको चाहना सफल भएको छ । तर, लासको राजनीतिले कहिलेसम्म उनको कुर्सी टिक्ला ?

जहाँसम्म एमालेमाथिको आरोपको कुरा छ । के एमालेले शान्तिपूर्वक सभा सम्मेलन नै गर्न नपाउने ? एमालेले मधेशमा सभा गर्न नपाउने अनि मधेश केन्द्रीत दलले हिमाल-पहाडमा गर्न नपाउने भन्ने हुन्छ ? एमालेका केही नेताहरुको अभिव्यक्तिको विषयमा समिक्षा हुन सक्ला । तर, एमालेलाई रोक्ने, कार्यक्रम नै गर्न नदिने, कार्यक्रम बिथोल्न आदेश दिने यो कस्तो लोकतान्त्रिक चरित्र हो ? यसैका लागि ल्याइएको हो सयौंको बलिदानीबाट लोकतन्त्र ?

२४ फाल्गुन २०७३, मंगलवार ०८:२३ मा प्रकाशित